Bí quyết giúp trẻ tự giác làm việc nhà không cần nhắc nhở

"Con dọn xong đồ chơi chưa?", "Đến giờ đi tắm rồi, mẹ nhắc mấy lần rồi hả?", "Sao rác vẫn chưa đổ thế này?"...

Nếu những câu nói trên đang lặp đi lặp lại mỗi ngày trong gia đình bạn, thì bạn không hề cô đơn. Một trong những "thử thách" lớn nhất của hành trình làm cha mẹ chính là làm sao để rèn luyện cho trẻ thói quen tự lập, tự giác dọn phòng, học bài hay tắm rửa mà không cần phải hối thúc hay la mắng.

Trước khi đi tìm giải pháp, ba mẹ hãy thử làm một bài khảo sát nhỏ. Cùng nhìn lại xem, để con tự giác hoàn thành một công việc nhà, gia đình mình đang ở "level" (cấp độ) nào dưới đây nhé:

• Cấp độ A: Nhắc 1 lần là làm ngay (Đích thị là "con nhà người ta" trong truyền thuyết!).
• Cấp độ B: Phải nhắc 2-3 lần (Con vẫn làm, mọi thứ vẫn nằm trong tầm kiểm soát của ba mẹ).
• Cấp độ C: Nhắc hơn 5 lần, kèm theo tiếng thở dài và một chút "căng thẳng" bùng nổ.
• Cấp độ D: Nhắc mỏi miệng quá, ba mẹ "xắn tay áo" tự làm luôn cho nhanh!

Sự thật là, phần lớn các bậc phụ huynh hiện đại đều thừa nhận mình đang thường xuyên rơi vào tình trạng C hoặc D. Vậy tại sao trẻ lại lười biếng và phản kháng với việc nhà đến thế? Đã đến lúc chúng ta cần nhìn nhận lại phương pháp giao việc để tìm ra hướng đi đúng đắn hơn.

Tại sao phương pháp giao việc truyền thống "thất bại"?

Nếu ba mẹ đang ở cấp độ C hoặc D, nguyên nhân cốt lõi thường không phải vì con hư hay lười biếng, mà là do phương pháp giao việc đang chưa thực sự chạm đến tâm lý của bé.

Trẻ con có một đặc điểm chung: mau chán và khó giữ được sự tập trung. Những công việc lặp đi lặp lại một cách khô khan như quét nhà, gấp quần áo hay dọn đồ chơi thường bị trẻ xem là "nghĩa vụ" hoặc thậm chí là "hình phạt". Lâu dần, trẻ sinh ra tâm lý chống đối, trì hoãn và chỉ làm khi có sự giám sát, đe dọa từ người lớn.

Hơn thế nữa, khi ba mẹ chọn cách giải quyết ở Cấp độ D – tức là tự làm thay con cho nhanh gọn – chúng ta vô tình tước đi cơ hội để con học cách chịu trách nhiệm. Trẻ sẽ hình thành tư duy ỷ lại: . Điều này cực kỳ nguy hại cho hành trình trưởng thành của trẻ sau này.